Улаанбурхны халдвар, шинж тэмдэг, хүндрэл ба вакцинжуулалтын ач холбогдол

Дэлхийн Эрүүл Мэндийн Байгууллагын (ДЭМБ) мэдээллээр улаанбурхан нь Морбилливирус хоминис вирусээр үүсгэгддэг, амархан халдварладаг өвчин юм. Халдварласан хүн амьсгалах, ханиах, найтаах үед бусдад вирус тараадаг бөгөөд амьсгалын замаар халдварладаг тул халдвартай хүнтэй нэг өрөөнд байх нь халдвар авах эрсдлийг нэмэгдүүлдэг. Халдвартай хүн өрөөнөөс гараад хоёр цагийн дотор халдвар авах боломжтой байна.

АНУ-ын Өвчний хяналт, урьдчилан сэргийлэх төв (CDC)-ийн мэдээлснээр улаанбурхны шинж тэмдэг халдвар авснаас 7-14 хоногийн дараа илэрдэг. Эхний шинж тэмдгүүд нь өндөр халуурах, ханиалгах, нус гоожих, нүд улайх зэрэг бөгөөд 2-3 хоногийн дараа амны хөндийд жижиг цагаан толбо (Копликийн толбо) гарч болно. 3-5 хоногийн дараа нүүрэнд улаан тууралт гарч, энэ тууралт нь хүзүү, их бие, гар, хөл рүү тархдаг. Тууралт дээр жижиг овойсон гүвдрүү үүсэх бөгөөд энэ үед халуун нэмэгдэх магадлалтай.

Улаанбурхны хүндрэлүүдэд чихний халдвар, гүйлгэх зэрэг орно. CDC-ийн мэдээлснээр улаанбурхан туссан арван хүүхэд тутмын нэг нь чихний халдвар авдаг бол арван хүн тутмын нэг орчимд нь гүйлгэх шинж тэмдэг илэрдэг. Мөн өвчин даамжирвал хатгаа, тархи үрэвсэх (энцефалит) зэрэг хүндрэл үүсч, үхэлд хүргэх эрсдэлтэй.

Улаанбурхны халдвар нь бүх насныханд ноцтой өвчлөл үүсгэх боломжтой ч зарим бүлэгт хүндрэл үүсэх магадлал өндөр байдаг. Үүнд таваас доош насны хүүхдүүд, 20-иос дээш насны хүмүүс, жирэмсэн эмэгтэйчүүд, дархлаа сулралтай хүмүүс (цусны хорт хавдар, ХДХВ-ийн халдвартай) орно.

ДЭМБ-ын мэдээлснээр улаанбурхны халдвараас сэргийлэх хамгийн үр дүнтэй арга нь олон нийтийг хамарсан вакцинжуулалт юм. Улаанбурхны вакциныг гахай хавдар, улаануудын вакцинтай хамт хийдэг бөгөөд эхний тунг 9 сартайд, хоёр дахь тунг хоёр настайд хийдэг. CDC-ийн мэдээлснээр нэг тун вакцин улаанбурхны халдвараас 93 хувь, хоёр тун вакцин 97 хувь хамгаалдаг байна.