Ажилгүйдлийн болон жирэмсэн амаржсаны тэтгэмжийг нөхөн олгох ажил энэ 7 хоногт дуусна
2025 оны төгсгөлд Нийгмийн даатгалын сангаас олгодог ажилгүйдлийн тэтгэмж, жирэмсэн амаржсаны тэтгэмж, хөдөлмөрийн чадвараа түр алдсаны тэтгэмжийг санхүүжилтийн дутагдлаас шалтгаалан олгоогүй байв. Гэсэн хэдий ч энэ 7 хоногт дээрх тэтгэмжүүдийг нөхөн олгох ажлыг дуусгахаар төлөвлөж байна гэж Нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын Бодлогын хэрэгжилт, төлөвлөлтийн газрын дарга Ц.Ганцэцэг мэдээллээ.
2025 онд ажилгүйдлийн даатгалд 162 тэрбум төгрөг батлагдсан ч тэтгэвэр авагчдын тоо, дундаж тэтгэврийн өсөлт, аж ахуйн нэгжүүдийн НДШ төлөлт бүрэн бус байснаас сангийн орлого дутагдсан байна. Харин 2026 оны төсөв УИХ-аар батлагдаж, нэгдүгээр сарын 1-нээс хэрэгжиж эхэлсэн тул санхүүжилтийг эхлүүлжээ.
2026 онд Ажилгүйдлийн даатгалын сангаас 190 тэрбум төгрөг, Тэтгэмжийн даатгалын сангаас 321 тэрбум төгрөг олгохоор төлөвлөсөн байна. Ажилгүйдлийн тэтгэмж, жирэмсний, амаржсаны, хөдөлмөрийн чадвараа түр алдсаны болон нас барсан даатгуулагчийн ар гэрт олгох тэтгэмжүүдийг хамруулж байгаа юм.
Өнгөрсөн онд олгоогүй үлдсэн тэтгэмжүүдийг нөхөн олгох ажлыг нэгдүгээр сард эхлүүлж, 21 аймаг, есөн дүүргийн НДГ-ын санхүүжилтийг хийжээ. Ажилгүйдлийн тэтгэмжид 45 тэрбум, тэтгэмжийн даатгалын санд 39 тэрбум төгрөгийг олгохоор төлөвлөсөн бөгөөд 14996 хүний ажилгүйдлийн тэтгэмжийг нөхөн олгох юм.
Ажилгүйдлийн даатгалын сан нь нийт НДШ-ийн 0.7 хувиар бүрддэг хамгийн бага сан бөгөөд 2025 онд ажилгүй болсон хүний тоо нэмэгдсэн, цалин хөлс нэмэгдсэн зэрэг шалтгаанаар сангийн орлого хүрэлцээгүй байна. Мөн ажил олгогчдын 31 мянга нь 600 гаруй тэрбум төгрөгийн НДШ-ийн өртэй байгаа нь нөхцөл байдлыг хүндрүүлжээ.
2026 онд Нийгмийн даатгалын байгууллага ёс зүй, сахилга хариуцлага, хяналт, бүтээмжийг дээшлүүлэх жил болгон зарлаж, аж ахуйн нэгжүүдтэй хамтран өрийг үе шаттай төлүүлэх арга хэмжээг авч байна. Зарим аж ахуйн нэгжүүд үүргээ биелүүлж байгаа ч зарим нь төлөхгүй байгаа тул харилцах дансны зарлагын гүйлгээг хаасан тохиолдол гарчээ.
2026 онд 7.8 их наяд төгрөгийн шимтгэлийн орлого төвлөрүүлэхээр төлөвлөсөн бөгөөд энэ орлогоор бүх төрлийн тэтгэвэр, тэтгэмжийг сар бүр олгоно. Тэтгэврийг жил бүр инфляцын түвшинтэй уялдуулан нэмэх хуульд заасны дагуу 2026 онд нийт тэтгэвэр авагчдын тэтгэврийг 80 мянган төгрөгөөр нэмэхэд 478 тэрбум төгрөг шаардлагатай бөгөөд үүнийг улсын төсвөөс санхүүжүүлнэ.
Тэтгэвэр өвлөх тогтолцоо нь хуримтлалын системтэй орнуудад байдаг бөгөөд Монгол Улсад одоогоор төлж буй шимтгэл шууд тэтгэвэр хэлбэрээр олгогддог хуваарилалтын системтэй байна. Гэсэн хэдий ч 2024 оноос ажил олгогч, ажилтнаас төлж буй 17 хувийн шимтгэлийн хоёр хувийг Тэтгэврийн нөөц санд байршуулж эхэлсэн бөгөөд одоогоор 300 орчим тэрбум төгрөг хуримтлагдсан байна. Энэхүү сангаас ирээдүйд орон сууц авах, эрүүл мэндийн үйлчилгээ авахад зориулж ашиглах боломжтой.
Мөн Тэтгэврийн тухай хуулийн дагуу хоёр хөгшин хамт амьдарч байгаад нэг нь нас барсан тохиолдолд үлдсэн хүнд нас барсан хүнд олгодог тэтгэврийн 20 хувийг олгодог бөгөөд өнгөрсөн хугацаанд дөрвөн мянга орчим ахмад энэ нэмэгдлийг авсан байна.