УИХ дахь МАН-ын бүлэг Эдийн засгийн эрх чөлөөний тухай хуулийн төслийг хэлэлцэв

УИХ дахь МАН-ын бүлгийн 2025 оны 12 дугаар сарын 15-ны өдрийн хуралдаанаар Эдийн засгийн эрх чөлөөний тухай анхдагч хуулийн төслийг үргэлжлүүлэн хэлэлцлээ.

Дэлхийн өв уламжлалын сангаас “Эдийн засгийн эрх чөлөөт байдлын индекс”-ийг засаглалын үр ашиг, Засгийн газрын оролцоо, зохицуулалтын үр ашигтай байдал, нээлттэй зах зээл гэсэн дөрвөн бүлэг, 12 шалгуур үзүүлэлтийг ашиглан тооцдог байна.

Монгол Улс 2024 онд нийт 176 улсаас 60.6 оноотойгоор 76 дугаар байрт эрэмбэлэгдэж, V түвшинд байна. Шалгуур үзүүлэлтүүдийн хувьд “өмчийн эрх” үзүүлэлтээр 92 дугаар байрт эрэмбэлэгдэж “муу”, “төрийн зарчимт байдал” үзүүлэлтээр 117-д эрэмбэлэгдэж “муу”, “бизнесийн эрх чөлөө” үзүүлэлтээр 79-т эрэмбэлэгдэж “дунд”, “хөрөнгө оруулагчдад ээлтэй байдал” үзүүлэлтээр 119-т эрэмбэлэгдэж “бага” үнэлгээ авсан байна.

Эдгээр үзүүлэлтүүдээс үзэхэд иргэдийн эд хөрөнгө өмчлөх, эзэмших эрх чөлөөг хангах, төрийн албаны авлигатай тэмцэх, бизнесийн үйл ажиллагаанд төрөөс тавьсан хязгаарлалтыг бууруулах, хөрөнгө оруулалтын эрсдэлийг багасгах шаардлагатай байгааг хуулийн төсөл боловсруулагчид онцоллоо.

Хуулийн төсөлд дараах зарчмын заалтуудыг тусгасан байна. Нэгдүгээрт, аж ахуйн үйл ажиллагаа эрхлэгчийн эдийн засгийн эрх чөлөөг хангах зарчмыг тусгасан бөгөөд төрийн үйл ажиллагаа нээлттэй, ил тод байх, төрийн байгууллага, албан тушаалтны шийдвэр аж ахуйн үйл ажиллагаа эрхлэгчдийн ашиг сонирхлыг хамгаалахад чиглэсэн байх, хууль тогтоомж хооронд давхардал, хийдэл, зөрчил үүссэн тохиолдолд аж ахуйн үйл ажиллагаа эрхлэгчдэд ашигтай байдлаар тайлбарлах зарчим багтсан байна.

Хоёрдугаарт, төрөөс эдийн засгийн эрх чөлөөг хангахтай холбоотой нөхцөлүүдийг заасан бөгөөд төрийн байгууллага, албан тушаалтан хууль бус шийдвэр гаргасан тохиолдолд хариуцлага хүлээх, хяналт шалгалтын давхардлыг арилгах, төр өөрт байгаа мэдээллийг шаардахгүй байх, гомдол шийдвэрлэлтийн үйл явцыг цахим хэлбэрээр харах боломжийг бүрдүүлэх зэрэг зохицуулалтууд орсон байна.

Гуравдугаарт, төрийн байгууллага, албан тушаалтанд хориглох үйл ажиллагааг тусгасан бөгөөд аж ахуйн үйл ажиллагаа эрхлэгчийн эд хөрөнгө, бие махбодод халдах, нэр хүндэд халдсан худал мэдээлэл тараах, нийгмийн хариуцлагын үйл ажиллагаанд албадан оролцуулахгүй байх, зарим аж ахуйн нэгжид давуу байдал бий болгох хэм хэмжээ батлахыг хориглоно гэж заажээ.

Мөн төр, хувийн хэвшлийн зөвлөлдөх механизм болох Эдийн засгийн бодлогын зөвлөлийн эрх зүйн статусыг бий болгож, чиг үүргийг тодорхойлсон байна. Энэхүү зөвлөл нь төрийн бодлого, хууль тогтоомж, хэм хэмжээний акт боловсруулахад олон нийтийн саналыг хүлээн авах, төрийн байгууллагад саналыг хүргүүлэх, шийдвэрт санал туссан эсэхийг эргэн мэдээлэх үүрэгтэй ажиллана гэж хуулийн төсөлд тусгасан байна.

Энэхүү мэдээг хиймэл оюуны тусламжтай боловсруулав.